"A comparative study of the concept of rationality in the thoughts of Max Weber and Shahid Motahari and its political consequences"

Document Type : Original Article

Authors

1 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 Department of Political Sciences, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, iran

Abstract
The main and stable core of the thoughts of Max Weber and Shahid Motahari is rationality. Although rationality in Weber's thoughts gives meaning to concepts such as instrumentality, custom, purposefulness, and bureaucracy, but by passing Parsonsian reading, it has built something based on Kantian subjectivism. That is, man should create reality not in accordance with reality, but its meaning; Because there is no previous cultural phenomenon and knowledge is created based on value connection - value in a transcendental position; Therefore, it includes all areas of thought and ethics, so it is the basis of postmodern thoughts. Also, rationality in Martyr Motahari's thoughts means a wide dimension such as being a revelation, a holy person, and a relative of the Sharia, which uses various tools such as experience, revelation, narration, and reason. And because it has been able to comprehensively cover the various social aspects of the revolution, it is the ideological basis of the Islamic revolution. In this article, the qualitative research method is used and the data analysis method is descriptive. The result obtained is that rationality in Weber's thoughts can be understood and analyzed based on credit perceptions and not real perceptions in Shahid Motahari's intellectual system.

Keywords


منابع
 
1.      اباذری، یوسف، (1396) ماکس وبر و مناقشه روشی،مطالعات جامعه شناختی،شماره 2.
2.      اس ترنر، برایان، (1385) وبر و اسلام، تهران، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
3.      پارسانیا، حمید، (1391) جهان های اجتماعی، تهران، کتاب فردا.
4.      جعفری ولنی، علی اصغر، (1394) استاد مطهّری و ادراکات اعتباری علاّمه طباطبائی، مجله اندیشه علامه طباطبایی، دوره 2، شماره 2.
5.      حسین زاده، محمد (1385) درآمدی بر معرفت شناسی و مبانی معرفت دینی، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
6.      حق پرست، شعبان، (1396) منطق اعتبار قاعده حقوقی در منطقه الفراغ، پژوهش حقوق خصوصی، دوره 6 شماره 21.
7.      رحیم پور ازغدی، حسن، (1387) پنج گفتار، تهران، طرح فردا.  
8.      شریعتی سبزواری، محمدباقر، (1385) تحریری بر اصول فلسفه، قم، بوستان کتاب.
9.      صالحی فارسانی، علی (1396) نگاه وبر به لیبرال دموکراسی موجود در غرب، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. شماره 1.
10.  صالحی فارسانی، علی و سعید حاجی ناصری (1393) نقد مولفه های فرهنگی مدرنیته در نوشته های وبر لیوتار و فوکو. فصلنامه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. شماره 2.
11.  عالم، عبدالرحمن و پنداشته پور، مصطفی، (1395) ماکس وبر و احیای حاکمیت سیاسی در عصر سلطه عقلانیت ابزاری،            فصل نامه سیاست، شماره 1.
12.  عبودیت، عبدالرسول، (1396) خطوط کلی حکمت متعالیه،تهران، انتشارات سمت.
13.  غازی اصفهانی، مریم (1400) 
14.  کچویان، حسین، (1390)        هویت ما، قم، کتاب فردا.
15.  کلبرگ، اشتفان، (1389) انواع عقلانیت از دیدگاه ماکس وبر، مجله معرفت، شماره 80.
16.  مخلصی، عباس (1379) 
17.  مسعودی، سیداسماعیل و زاهد زاهدانی، سید سعید (1397) تحلیل ابژکتیویته ماکس وبر در پرتو فلسفه استعلایی کانت، مجله جامعه شناسی ایران، شماره 4.
18.  مطهری، مرتضی (1375) اصول فلسفه و روش رئالیسم جلد 1، تهران، صدرا.
19.  مطهری، مرتضی (1375) اصول فلسفه و روش رئالیسم جلد 2، تهران، صدرا.
20.  مطهری، مرتضی (1375) نظری به نظام اقتصاد اسلام، صدرا، تهران.  
21.  مطهری، مرتضی (1376) مقالات فلسفی، تهران، صدرا.
22.  مطهری، مرتضی (1376) مقدمه ای برجهان بینی اسلامی، تهران، صدرا.  
23.  مطهری، مرتضی (1380) مجموعه آثار جلد 8، تهران، صدرا.
24.  مطهری، مرتضی (1381) مجموعه آثار جلد 21، تهران، صدرا.
25.  مطهری، مرتضی (1381) مجموعه آثار جلد 21، تهران، صدرا.
26.  مطهری، مرتضی (1383) انسان کامل، تهران، صدرا.
27.  مطهری، مرتضی (1393) اصول فلسفه و روش رئالیسم جلد 3، تهران، صدرا
28.  مطهری، مرتضی (1393) اصول فلسفه و روش رئالیسم جلد 5، تهران، صدرا
29.  مطهری، مرتضی (1395) تعلیم و تربیت در اسلام، تهران، صدرا.
30.  مطهری، مرتضی، (1354) امدادهای غیبی در زندگی بشر، انتشارات اسلامی، تهران.
31.  مطهری، مرتضی، (1375) مساله شناخت، تهران، صدرا.
32.  مطهری، مرتضی، (1375) شرح منظومه، تهران، صدرا.
33.  مطهری، مرتضی، (1386) کلیات علوم اسلامی جلد 1، تهران، صدرا.        
34.  وبر، ماکس (1390) دانشمند و سیاستمدار، تهران، نشر علمی.
35.  وبر، ماکس (1392) روش شناسی علوم اجتماعی، تهران، نشر مرکز.
36.  وبر، ماکس، (1382) اخلاق پروتستانی و روح سرمایه داری،      تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
37.  وبر، ماکس، (1398) اقتصاد و جامعه، تهران، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی.
 
1-   Weber, Max (1922). Collected essays on science teaching. Tuebingen: Mohr
Taghavi far, Seyed amin (2022) political science Methodology in the thoughts of sadra school commentators