اقتصاد مقاومتی و سبک زندگی: راهبردی برای کاهش آسیب‌پذیری اقتصادی کشور

Document Type : Original Article

Abstract
در سال‌های اخیر، افزایش فشارهای ناشی از تحریم‌های اقتصادی بین‌المللی و تشدید محدودیت‌های خارجی، اقتصاد جمهوری اسلامی ایران را با چالش‌ها و آسیب‌پذیری‌های متعددی مواجه کرده است. در چنین شرایطی، مفهوم اقتصاد مقاومتی به‌عنوان یکی از راهبردهای کلیدی در جهت مقابله با تهدیدهای اقتصادی و کاهش وابستگی ساختاری اقتصاد کشور مورد توجه قرار گرفته است. در این چارچوب، مقام معظم رهبری با تأکید بر ابعاد گوناگون این رویکرد، اقتصاد مقاومتی را راهکاری برای حفظ استقلال اقتصادی، تقویت توان تولید داخلی و کاهش اتکای اقتصاد به خارج از کشور معرفی کرده‌اند. تحقق این رویکرد نیازمند فراهم‌سازی زیرساخت‌های مناسب در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است؛ به‌گونه‌ای که این اصول در سبک زندگی و الگوهای رفتاری جامعه نیز نمود پیدا کند. از سوی دیگر، برخی جوامع غربی با بهره‌گیری از ابزارهای فرهنگی و رسانه‌ای، در جهت تأثیرگذاری و تغییر سبک زندگی سایر جوامع، به‌ویژه در حوزه‌هایی همچون الگوهای مصرف، پوشش و رفتارهای اقتصادی، اقدام می‌کنند. این مسئله اهمیت بررسی رابطه میان سبک زندگی و اقتصاد مقاومتی را دوچندان می‌سازد. در این راستا، پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و منابع موجود، به تحلیل نقش سبک زندگی در تحقق اقتصاد مقاومتی پرداخته است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که نهادینه‌سازی مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی در سبک زندگی افراد، همراه با فراهم‌سازی بسترهای لازم برای اجرای آن، می‌تواند زمینه‌ساز افزایش تاب‌آوری اقتصادی جامعه و تقویت توان مقابله با فشارها و تهدیدهای خارجی باشد.

Keywords


1.      اخترشهر، علی و حبیبی، حسن (1391)، رابطه سبک زندگی و اقتصاد مقاومتی، مجموعه مقالات همایش ملی بررسی و تبیین اقتصاد مقاومتی
2.      استاجی، رویا و همکاران،( 1385 )، بررسی سبک زندگی در ساکنین شهر سبزوار، مجله دانشکده علوم پزشکی و - خدمات بهداشتی و درمانی سبزوار، دوره 13، شماره 3
3.      اصغری، محمود (1393)، خانواده و نقش آن در اقتصاد مقاومتی، پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، شماره سوم
4.      آب‌پیکر، محمد صادق و شهسواری، علیرضا (1392)، تأثیر پذیری اقتصاد جامعه از سبک زندگی؛ تبیین زندگی مقاومتی در برابر زندگی مصرفی، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی
5.      باقری، معصومه، عبدی‌زاده، سیما، مقدم، ابراهیم و عزیز، علی(1392)، تحلیل جنسیتی رانندگی پرخطر با تاکید بر سبک زندگی(مورد مطالعه: شهروندان 81 سال و بالاتر شهر اهواز) ، دانش انتظامی استان خوزستان، شماره 6
6.      بیانات در دیدار جوانان خراسان شمالی 23/07/1391  http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21246
7.      بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار با دانشجویان 17/05/1391
8.      بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار رئیس جمهوری و اعضای هیئت دولت، 02/06/1391
9.      تراب‌زاده جهرمی، سجادیه، سمیعی نسب (1392)، بررسی ابعاد و مولفه‌های اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران، مطالعات انقلاب اسلامی، سال دهم، شماره 32.
10.   جامی، علیرضا؛ ایمانی مقدم، حمید رضا و تنها، مجتبی ( 1391 )، راهبردهای افق روشن با رویکردی بر اقتصاد مقاومتی، مشهد، سخن گستر.
11.   چولکی، غلام‌رضا (1392)،  تببین اقتصاد مقاومتی، راه‌کار فعال در مواجهه با تحریم‌ها‌ی اقتصادی دشمن از نگاه مقام معظم رهبری، فصلنامه دانش انتطامی ایلام، شماره هفتم
12.   خدایاری، جلال (1392)، تبیین شاخص‌ها و مؤلّفه‌های سبک زندگی متناسب با اقتصاد مقاومتی، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی
13.   دهقانیان، حمید و خیری، حسن (1392)، تبیین شاخص‌ها و مؤلّفه‌های سبک زندگیِ متناسب با اقتصاد مقاومتی، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی
14.   سبکتکین، قربان‌علی، جعفری، احمد و جعفری، همت (1392)، بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر گرایش دانش آموزان به سبک زندگی متناسب با اقتصاد مقاومتی؛ مطالعه موردی: دانش آموزان شهر کرج، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی
15.   سرخه‌دهی، فاطمه (1392)، راهکارها و چالش‌های تحقق سبک زندگی اسلامی؛ به مثابه بستر تحقق اقتصاد مقاومتی، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی
16.   سعیدی، علی اصغر ( 1384 )، بازاندیشی مصرف کننده یا مصرف تظاهری در ارتباطات سیار، انجمن مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال اول، شمارة 4
17.   صنایعی، سعید و ارزانی، امیر (1393)، ارائه مدل استراتژی‌های فرهنگی در اقتصاد مقاومتی، بازار و سرمایه، شماره 54و 55.
18.   عزیزی ابرقویی، ابوالفتح،(1391)، معیارهای بنیادین اصلاح رفتارهای اقتصادی در سبک زندگی اسلامی، همایش ملی فرهنگ سازی اصلاح رفتارهای اقتصادی درایران امروز: ضرورت ها و مولفه ها از دیدگاه مقام معظم رهبری.
19.   علیزاده اقدم، محمد باقر و صالحی، ذاکر(1391)، سبک زندگی فرهنگی رانندگان؛ ابزاری برای تبیین رفتار ترافیکی آنها مورد مطالعه: رانندگان درون شهری تبریز، مطالعات پژوهشی راهور، سال اول، شماره 1
20.   فاتحی، محمد(1392)، نگاهی به سبک زندگی مبتنی بر رویکرد اقتصاد مقاومتی در تاریخ معاصر ایران، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی
21.   فاضلی، محمد. (1382)، مصرف و سبک زندگی، تهران:  نشر صبح صادق، چاپ اول.
22.   الفت، سعیده و سالمی، آزاده(1391)، مفهوم سبک زندگی، مطالعات سبک زندگی، سال اوّل، شماره 1، پاییز 1391 ، ص 9- 36
23.   فشاری، مجید و پورغفار، جواد(1393)، بررسی و تبیین الگوی اقتصاد مقاومتی در اقتصاد ایران، اقتصادی، شماره 5 و 6: 40-29
24.   فیض‌پور، مجید و رضایی، طاهره (1392)، بررسی نقش مؤلّفه‌های سبک زندگی اسلامی در استراتژی‌های اقتصاد مقاومتی از دیدگاه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی
25.   قاضی‌زاده، فرحناز، محمودی، قهرمان و حسن‌زاده، رمضان(1392)، سبک زندگی تعهدمحور نوجوانان با تأکید بر اقتصاد مقاومتی، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی
26.  کاظمی، عباس و حسین آبادی، مهدی (1388)، تیپولوژی خریداران در مراکز خرید شهری: مطالعة موردی مرکز خرید بوستان، نامة علوم اجتماعی، سال هفدهم، شمارة 37، 180- 169
27.   مراد سیف، اله(1391)، بررسی الگوی پیشنهادی اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران(مبتنی بر دیدگاه مقام معظم رهبری، آفاق امنیت، سال پنجم، شماره 16
28.   مهدی‌زاده، حسین(1390)،  تبدیل شدن سبک زندگی به یک دانش مستقل، ماهنامه سوره، شماره 55- 54
29.   نصیری حامد، رضا(1392)، اصلاح سبک زندگی و تحقق اقتصاد مقاومتی، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی
30.   نظری، مصطفی و مقدس، رویا (1392)، سبک زندگی اسلامی در ترازوی اقتصاد مقاومتی، همایش ملی نقش سبک زندگی در اقتصاد مقاومتی