معرفی الگوهای مدیریت اسلامی در عصر پیشرفت بر اساس آیات قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

چکیده
مدیریت از اصول مهم زندگی فردی و اجتماعی است، به گونه­ای که اگر مدیریت صحیح بر زندگی انسان حاکم نباشد، سرمایه­هایی که وجود دارد تباه و استعدادها شکوفا نخواهد شد. به همین دلیل با از بین رفتن سرمایه­ها و شکوفا نشدن استعدادها، فرد و جامعه دچار انحطاط می­شوند، در حالی که اگر مدیریت صحیح و کارآمد بر جامعه حاکم باشد، توسعة همه جانبه به جریان خواهد افتاد و در نتیجه به ابداع و ابتکار و نوآوری دست خواهد یافت. از این­رو مدیریت اسلامی و راهکارهای آن، به عنوان مدیریتی کارآمد و دقیق مورد توجه قرار می­گیرد که زمینۀ رشد انسان به سوی الله را فراهم می­کند. بر این اساس، پیامبران که مدیران الهی بودند، برای رشد انسان به سوی خداوند برگزیده شدند و با تمسک به دستورات خداوند متعال و آیات الهی، مدیریت و رهبری جامعه را به خوبی در دست گرفتند و به پیش بردند. مدیران جامعۀ اسلامی هم باید بر این شیوه حرکت کنند و فرامین قرآن کریم را برای هدایت و پیشرفت بشر و جامعه، مستمسک قرار دهند. این مقاله در پی معرفی یکی از بهترین الگوهای مدیریتی، یعنی مدیریت بر اساس «معیارهای اسلامی» در عصر جدید، با استناد به آیات قرآن کریم است و سپس ویژگی­های مدیر شایسته را برای حرکت به سمت پیشرفت و ترقی همه جانبه بررسی می­کند و آسیب­هایی که سد راه این مدیریت است را معرفی کرده و به ارائة راه­حل مناسب می­پردازد.

کلیدواژه‌ها


قرآن.
نهج­البلاغه.
ابن بابویه، محمد بن علی (1376). الأمالی (للصدوق)، تهران: کتابچی.
احمدی، مسعود (1386). مدیریت اسلامی (اصول، مبانی، مفاهیم و الگوها)، تهران: پژوهش­های فرهنگی.
آمدی، عبدالواحد (1410). غررالحکم و دررالکلم، محقق: سید مهدی رجایی، قم: دار الکتب الاسلامی.
جعفری تبریزی، محمد تقی (1389). حکمت اصول سیاسی و ترجمه و تفسیر فرمان علی (ع) به مالک اشتر، مؤسسة تدوین و نشر آثار علامه محمد تقی جعفری.
حیدری تفرشی، غلامحسین (1386). مدیریت اسلامی، اراک: نشر نویسنده.
دلشاد تهرانی، مصطفی (1373). سیره نبوی (منطق عملی)، دفتر سوم، سیره مدیریتی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
راغب اصفهانی، محمد (بی­تا). مفردات غریب­القرآن، موقع الیعسوع.
زندیه، عبدالله (1375). «فرضیه‌هایی در قلمرو مدیریت اسلامی»، نشریه دانش مدیریت.
طباطبایی، سید محمد حسین (1417). المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعة مدرسین حوزة علمیة قم.
عرفانیان خان زاده، حمید و دانایی، حسن (1388). «مطالعه تطبیقی در خصوص نحوه نظارت بر خصوصی سازی»، مجله مدیریت، شماره 147-148.
غزالی، ابوحامد (بی­تا). إحیاء علوم الدین، بیروت: دارالمعرفة.
فروزندة دهکردی، لطف اله، (1386). مدیریت اسلامی و الگوهای آن، تهران: دانشگاه پیام نور.  
نوری طبرسی، حسین بن محمد تقی (1408). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، محقق: مؤسسة آل البیت (ع)، قم: مؤسسة آل البیت (ع).