نقد رویکردهای پژوهشی در مقالات علمی-پژوهشی حوزه مطالعات غرب آسیا در دوره زمانی 1388 تا 1398؛ ارایه رویکردی بدیل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دکترای روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده
مطالعات و پژوهش های غرب آسیا در بین منطقه پژوهان مراکز آموزشی و پژوهشی داخل کشور با استفاده از رویکردهای پژوهشی متنوعی انجام می شود. دلیلی اصلی استفاده از رویکردهای پژوهشی در تحقیقات علمی مطالعه دقیق تر و عمیق تر حوزه مورد بررسی است. تنوع پژوهش های انجام شده علاوه بر داشتن تنوع موضوعی به تنوع استفاده از رویکردهای پژوهشی مختلف نیز باز می گردد. در نوشتار پیش رو 82 مقاله علمی پژوهشی فارسی زبان در بازه زمانی ده ساله 1388 تا 1398 بر اساس بررسی توزیع فراوانی در شش رویکرد پژوهشی مطالعه شده اند. رویکرد جریان اصلی و به صورت خاص نظریه واقع گرایی بیشترین سهم مقالات پژوهشی را از آن خود ساخته اند. در این پژوهش استفاده از رویکرد شبکه ای به دلیل وجود ضعف های متعدد تبیینی در نظریه های حاضر در مطالعات منطقه ای، در بخش آخر پیشنهاد شده است. نگاه عمیق شبکه ای و پیوند بین واحدهای دولتی و غیردولتی در گسترده نظم شبکه غرب آسیا و تعامل دو سطح کلان و منطقه ای به صورت پیوند همزمانی از جمله ویژگی های مثبت و امکانات تبیینی این رویکرد جدید در مطالعات منطقه ای است.

کلیدواژه‌ها


آدمی، علی (1392). «جایگاه دیپلماسی عمومی در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا؛ با تاکید بر دوران اوباما»، جستارهای سیاسی معاصر، سال 4، شماره 7، بهار.
بشیر، حسن (1388). «گفتمان خاورمیانه‌ای جمهوری اسلامی ایران»، دانش سیاسی، سال 5، شماره 1، بهار و تابستان.
بهرامی‌مقدم، سجاد (1397).« همکاری و تعارض منافع ایالات متحده آمریکا-عربستان در خاورمیانه»، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، سال 7، شماره 26، پاییز.
پوراحمدی، حسین (1394). «اقتصاد سیاسی بین‌الملل و ظهور و کارکرد داعش در خاورمیانه»، رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، سال 7، شماره 1، پاییز.
رسولی ثانی‌آبادی، الهام (1393). «ماهیت اتحادها در خاورمیانه؛ قدرت یا هویت؟»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال هفدهم، شماره سوم، پائیز.
زارعان، احمد (1395). «بازخوانی نظریه برخورد تمدن‌ها بر اساس تحولات خاورمیانه در دو دهه اخیر»، پژوهش سیاست نظری، شماره 19، بهار و تابستان.
سردارنیا، خلیل‌الله (1394). «اینترنت و انقلاب خاموش جوانان در خاورمیانه»، فصلنامه دولت پژوهی، دوره 1، شماره 4، زمستان.
سریع القلم، محمود (1395). «نظام بین‌الملل و ژئوپلتیک جدید خاورمیانه»، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال 12، شماره 1، زمستان.
صنیع اجلال، مریم (1396). «بررسی نقش دیپلماسی در تولید شناخت و جهان در شبکه خاورمیانه»، مطالعات سیاسی جهان اسلام، دوره 6، شماره 23.
عاملی، سعید (1395). «نظام جهانی جنسیت و سیاست خارجی امریکا در خاورمیانه مطالعه موردی: دوره وزارت هیلاری کلینتون»، مطالعات زن و خانواده، دوره 4، شماره 1، بهار و تابستان.
عباسی اشلقی، مجید (1388). «چهارچوبی تحلیلی برای مفهوم امنیت از منظر سازه‌انگاری»، مطالعات سیاسی زمستان، شماره 6.
عباسی، ابراهیم (1393). خاورمیانه شمالی: سازه‌ای جدید برای همکاری در شبکه منطقه‌ای خاورمیانه، سیاست جهانی، دوره 3، شماره 1، بهار.
عسگرخانی، ابومحمد (1389). «بررسی امنیت بین‌الملل: در گذر از نظریه واقع‌گرایی به نظریه پسانوگرایی»، رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، شماره 24، زمستان.
عطار، سعید (1397). «تحلیل نهادی دولت‌های ورشکسته در خاورمیانه»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال 21، شماره 2، تابستان.
قاسمی، فرهاد (1392). نظریه‌های روابط بین‌الملل: بنیان‌های نظری نظم و رژیم‌های بین‌المللی، تهران: نشر میزان.
قاسمی، فرهاد (1393). نظریه‌های روابط بین‌الملل: سایبرنتیک و سیاست خارجی، تهران: نشر میزان.
کشاورز شکری، عباس (1392). «دیپلماسی فرهنگی ایران در خاورمیانه؛ تحول ارتباطات و لزوم کاربرد ابزارهای نوین»، مطالعات فرهنگ-ارتباطات، سال 14، شماره 23، پاییز.
مصلی نژاد، عباس (1391). «پیامدهای بی ثباتی امنیتی بر موازنه قدرت در خاورمیانه»، فصلنامه ژئوپلتیک، سال 8، شماره 3، پاییز.
مک دانل، دایان (1380). مقدمه‌ای بر نظریه‌های گفتمان، ترجمه: حسین علی نوذری، تهران: فرهنگ گفتمان.
نامی، محمد حسن (1388). «تحلیل جایگاه ژئواکونومیک ایران در خاورمیانه»، فصلنامه ژئوپلتیک، سال 5، شماره 2، پاییز.
هادیان، ناصر (1382). «سازه انگاری: از روابط بین‌الملل تا سیاست خارجی»، سیاست خارجی، شماره 68.
یزدان فام، محمود (1390). تحولات جهان عرب: صورت بندی قدرت و هویت در خاورمیانه، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال 14، شماره 2، تابستان.
Alcadipani, Rafael and Hassard, John (2010). Actor-Network theory, organizations and critique: towards a politics of organizing, Organization 17(4).
Bordeleau, E (2015). Bruno latour and the miraculous present of enunciation, In breaking the spell: contemporary realism under discussion, edited by A. longo and S.de sanctis, Milano: mimesis international.
Boschma, Ron (2009) Applying social network analysis in economic geography: framing some key analytic 1 issues, The Annals of regional science 43(3).
Fritsch, Michael (2013). Who are the knowledge brokers in regional systems of innovation? A multiactor network analysis, Journal Regional Studies, Issue 5, Volume 47.
Gilde, Lieke (2014). Social network theory in international relations research, see to http://arno.uvt.nl/show.cgi?fid=133127
Hennion, A, Muecky, Stephan (2016). from ANT to pragmatism: A journey with Bruno latour at the CSI, Volume 47, Numbers 2 & 3, Spring & Summer.
Hobson, John M and Stephen Hobden (2002). Historical sociology of international relations, Cambridge: Cambridge university press.
Maoz, Zeev (2012). How network analysis can inform the study of international relations, Conflict management and peace science.
Masys, Anthony (2014). Networks and network analysis for defence and security, Springer.
Passoth, Jan and Rowland, Nicholas (2010). Actor-Network state integrating actor-network theory and state theory, international sociology, Vol. 25(6), November.
Ressler, Steve (2006). Social network analysis as an approach to combat terrorism: past, present and future research, https: //www.hsaj.org/articles/171.
Watts, Duncan J (2007). A twenty-first century science. Nature 445 (10).