تحلیل مضمون بیانات حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) پیرامون تحول در علوم انسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

2 استادیار علوم سیاسی، گروه امنیتی و اجتماعی، پژوهشکده امنیتی، انتظامی و اجتماعی، پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی، تهران، ایران.

چکیده
علوم انسانی متعارف به‌عنوان محصول فکر و اندیشة عصر روشنگری بر پایه تعاریف و نگرش‌های مادی و زمینی از رابطه انسان با جهان ساختاربندی و با حفظ این ویژگی‌ها به ایران وارد شد. با پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران، این انقلاب به‌مثابه یک نهضت بزرگ دینی پا به میدان نهاد؛ چارچوب‌ها را شکست، کهنگی کلیشه‌ها را به رُخ دنیا کشیده و دین‌و‌دنیا را در کنار هم مطرح کرد. طبیعی بود که آثار و پیامدهای این انقلاب به همة حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و علمی گسترانیده شود و در همین رابطه، حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) از ضرورت تحول در علوم انسانی سخن گویند. براین‌اساس، پژوهش حاضر درصدد برآمده است تا با استفاده از روش تحلیل مضمون به این سئوال اساسی پاسخ گوید که «تحول در علوم انسانی از منظر حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) چه مولفه‌ها و شاخصه‌هایی دارد؟». بدین منظور، کلیه فرمایشات فاقد طبقه‌بندی ایشان از خردادماه 1368 هجری شمسی مورد توجه قرار گرفته و از این میان، 32 متن به‌عنوان مبنای این تحقیق در چارچوب نرم‌افزار MAXQDA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتیجه آنکه، مولفه‌های اصلی تحول در علوم انسانی از منظر معظم‌له در پنج دسته اهداف، اهمیت، الزامات، مجریان و راهبردها طبقه‌بندی و شاخصه‌های ذیل آنها از بیانات و فرمایشات رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) استخراج و تحلیل شد.

کلیدواژه‌ها


خامنه‌ای، سیدعلی(01/01/1402). بیانات در اجتماع زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی. برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) به نشانی:  https://khl.ink/f/52275.
خامنه‌ای، سیدعلی(02/10/1401). بیانات در دیدار مردم «کرمان» و «خوزستان». برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/54696.
خامنه‌ای، سیدعلی(04/04/1402). بیانات در دیدار خانواده‌های شهدا. برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/53203.
خامنه‌ای، سیدعلی(06/04/1402). بیانات در دیدار رئیس و مسئولان قوه قضائیه. برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/53222.
خامنه‌ای، سیدعلی(07/04/1401). بیانات در دیدار رئیس و مسئولان قوه قضائیه. برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/50545.
خامنه‌ای، سیدعلی(12/02/1402). بیانات در دیدار معلمان. برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/52723.
خامنه‌ای، سیدعلی(14/03/1402). بیانات در مراسم سی‌وچهارمین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی(ره). برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/53057.
خامنه‌ای، سیدعلی(19/10/1401). بیانات در دیدار مردم قم. برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/51707.
خامنه‌ای، سیدعلی(20/06/1402). بیانات در دیدار هزاران نفر از مردم «سیستان و بلوچستان» و «خراسان جنوبی». برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/53820.
خامنه‌ای، سیدعلی(21/02/1401). بیانات در دیدار معلمان. برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/50226.
خامنه‌ای، سیدعلی(22/10/1401). بیانات در دیدار مداحان اهل‌بیت علیهم‌السلام. برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/51746.
خامنه‌ای، سیدعلی(27/01/1402). بیانات در دیدار جمعی از فرماندهان ارشد نیروهای مسلح. برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/52531.
خامنه‌ای، سیدعلی(29/01/1402). بیانات در دیدار رمضانی دانشجویان. برگرفته از پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) به نشانی: https://khl.ink/f/52554.
خسروپناه، عبدالحسین(1394). علوم انسانی: چیستی، ساحت‌ها و فرایندهای تحول در آن. تحقیقات بنیادین علوم انسانی. 1(1)، 7-33.
رودگر، محمدجواد(1389). از تحول تا تولید علوم انسانی اسلامی. کتاب نقد. 12(55-56)، 5-12.
عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمدسعید؛ فقیهی، ابوالحسن و محمد شیخ‌زاده(1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی. 5(2)، 151-198.
موسوی، سیدهادی(1397). کنکاش در چیستی و اجزای ذاتی مفهوم تحول در علوم انسانی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله‌العالی). تحقیقات بنیادین علوم انسانی. 3(12)، 117-140.