بررسی عاملیت متدولوژی در تحول علوم انسانی (مطالعه موردی: رهیافت تفسیری با تاکید بر رویکرد زبانی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

چکیده
زمانی که نقدهای جدی علیه "رویکرد تبیینی" اوج گرفت "رویکرد تفسییری" که خط متدولوژیک موازی با مکتب پوزیتیویسم در علوم انسانی بود از سایه بیرون آمد و به مثابه‌ی مکتبی نو در متدولوژیِ علوم انسانی از موقعیتی برجسته برخوردار شد. به جهت ماهیت و کارکرد می توان از سه گونه رویکرد تفسیری سخن گفت که عبارتند از؛ رویکردهای متنی، زمینه ای و زبانی. با نگاهی به گونه‌هایِ تفسیری مذکور می توان دریافت "رویکرد تفسیری" با تحول تدریجی، حرکتی رو به پیش داشته است. به عبارتی از "رویکرد متنی" تا "رویکرد زبانی" مسیری در راستای رفع نقاط ضعف و مدنظر قرار دادن عناصر اساسی فهم طی شده است. لذا پژوهش حاضر "رویکرد تفسیری" را به مثابه‌ی یک متدولوژی تکاملی و در حال توسعه در راستای فهم موضوع پژوهش (اثر) می‌فهمد. نظر به نکات فوق و با عنایت به اینکه پژوهش حاضر عاملیت رویکردهای متدولوژیک در تحول علوم انسانی را مفروض می‌انگارد این ایده مورد تاکید قرار می گیرد که با کاربست "رهیافت زبانی" به عنوان یکی از شاخه های رویکرد تفسیری در مطالعه سوژه های انسانی می‌توان شاهد تحولات چشمگیر در علوم انسانی بود.

کلیدواژه‌ها


پالمر، ا. ریچارد(1382). علم هرمنوتیک، ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی، تهران: انتشارات هرمس، چاپ دوم.
پناهی محمود(1394). بررسی روش شناختی هرمنوتیک قصدگرایی اسکینر، سیاست پژوهی، 2(3)، 145-178.
جاویدی، مجتبی(1395). نقد و بررسی روش شناختی پوزیتیویسم حاکم بر علوم انسانی مدرن(با تاکید بر علم جرم شناسی). مجموعه مقالات نخستین همایش اهل بیت(ع) و تولید علم، شیراز: ارم شیراز، جلد اول، چاپ اول.
فی، برایان(1382). فلسفه امروزین علوم اجتماعی (با نگرش چندفرهنگی)، مترجم خشایار دیهیمی، تهران: انتشارات طرح، چاپ اول
لک، بهروز(1383). روش شناسی اسکینر در تحلیل اندیشه سیاسی، علوم سیاسی، 7(28)، 57-84.
منوچهری، عباس(1381). هرمنوتیک، دانش و رهایی، تهران: موسسه توسعه دانش و پژوهش ایران، چاپ اول.
واعظی، احمد(1381). درآمدی بر هرمنوتیک، کتاب نقد، 6(23)، 115-146.
Skinner, Quentin(1988) Meaning And Context; Quentin Skinner and His Critics, edited by James Tully, New Jersey, Princeton University