تحقیق تحلیلی –انتقادی حاضر به بررسی چالش های زیربنایی حاکم بر مباحث رفتاری مربوط به کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی سازمان ها در چارچوب رویکرد روش‌شناختی «نظریه انتقادی» می‌پردازد. داده‌های تحقیق به روش مطالعه‌ اسنادی و جستجو در پایگاه‌های اطلاع‌رسانی رسمی به دست آمد. پدیده مرکزی این جستجوها مبتنی بر شناسایی مسائل رفتاری منبعث از هندسه فناوری هوش مصنوعی در سازمان ها بود.

برای بررسی روایی و اعتبار یافته ها از روش توافق کدگذاری در تحلیل کیفی استفاده شد که از منظر شاخص هایﺑﻪ روز ﺑﻮدن، کاربردی بودن، قابلیت اعتبارپذیری، انتقال پذیری، تأییدپذیری، اطمینان پذیری و باورپذیری مورد واکاوی و تائید قرار گرفت.

برطبق یافته های تحقیق حاضر چالش های رفتاری منبعث از استفاده هوش مصنوعی در هشت نقد کلان در عرصه های استخدام، توانمندسازی، مدیریت استعدادها، ارزیابی عملکرد، نگهداشت، مدیریت رفتار، حفظ امنیت روانی ارائه شدند. این چالش ها برگرفته از فرهنگ صرفا مصرف گرای تکنولوژی بدون اندیشه در مسائل اخلاقی و انسانیتی آن است. فرهنگی که با نادیده انگاشتن فرهنگ اصیل ایرانی- اسلامی و فرامین اخلاقی آن منابع انسانی سازمان ها را در حصارهای مرئی و نامرئی سندروم ها به بیگاری واداشته است .

به استناد یافته های مذکور با درنظر گرفتن آینده نگری مبتنی بر نگرش حاکم بر ارزش های فرهنگ ایرانی- اسلامی، این هوش می تواند ابزاری مفید برای هوشمندسازی مدیریت منابع انسانی تلقی شود و الهام بخش پویایی و نشاط در نظام مدیریت منابع انسانی و به تبع آن در نظام ادارةسازمان ها باشد.