بررسی تاثیر باورهای دینی و ارزش‌های اخلاقی بر رشد توانایی آینده پژوهی دانش-آموزان با نقش میانجی سبک‌های یادگیری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه دروس عمومی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 استادیار گروه تربیت بدنی، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران.

چکیده
باورهای دیدنی و ارزش‌های اخلاقی حلقه گمشده توفیق در بسیاری از جوامع امروزی است. هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر باورهای دینی و ارزش‌های اخلاقی بر رشد توانایی آینده‌پژوهی دانش‌آموزان با نقش میانجی سبک‌های یادگیری بود. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و از نوع میدانی می‌باشد. جامعه آماری کلیه دانش‌آموزان مقطع متوسطه مدارس شهرستان خاش بود که از بین آن‌ها 384 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی در دسترس و بر اساس جدول مورگان به عنوان نمونه‌آماری برگزیده شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات در این پژوهش از چهار پرسشنامه‌ استاندارد آینده‌پژوهی، ارزش‌های اخلاقی، باورهای دینی و سبک‌های یادگیری استفاده شده‌است. روایی پرسشنامه‌ها توسط 8 نفر از اساتید دانشگاهی تایید شد. پایایی پرسشنامه‌ها نیز با روش آلفای‌کرونباخ بررسی و تایید شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری SPSS-25 و AMOS-24 به روش تحلیل رگرسیونی مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که باورهای دینی در رشد توانایی آینده‌پژوهی، ارزش‌های اخلاقی در رشد توانایی آینده‌پژوهی اثر معناداری دارد. همچنین، باورهای دینی و ارزش‌های اخلاقی در رشد توانایی آینده‌پژوهی دانش‌آموزان با نقش میانجی سبک‌های یادگیری تاثیر معناداری دارد. با توجه به یافته‌های تحقیق مسئولان و دست‌اندرکاران می‌توانند به برنامه‌ریزی‌های لازم، از طریق برگزاری دوره‌های آموزشی، کارگاه‌ها و اردوهای فرهنگی-مذهبی و تقویت ارزش‌های اخلاقی و باورهای دینی دانش‌آموزان، گام های موثری را در جهت رشد توانایی های آینده پژوهشی در آنان بردارند.

کلیدواژه‌ها


منابع
1.       ابراهیمی، رضا؛ قربانی، سعید؛ نودهی، محمدعلی؛ احمدی، مجتبی؛ چهار باغی، زهرا. (1402). تدوین مدل ارتباطی رسانه‌های جمعی بر توسعۀ سواد اخلاقی بازیکنان حرفه‌ای فوتبال ایران. مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی، 11(1):114-127.
2.       احمدی، مجتبی؛ نودهی، محمد علی؛ تبریزیان بروجنی، علیرضا. (1399). بررسی عوامل مؤثر بر بهبود الگوسازی ورزشکاران در فضای مجازی. مطالعات مدیریت ورزشی، 12(63):69-88.
3.    اکبریان، اسحاق؛ قاسمی، جواد. (1397). بررسی سبک‌های غالب یادگیری ادراکی میان دانشجویان زبان انگلیسی. پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی، 8(2):337-368.
4.       فارسی، علی اکبر؛ نودهی، محمدعلی؛ احمدی، مجتبی؛ بهلکه، طاهر (1400). ارائه الگوی مشارکت ورزشی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس (ام اس). مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، ۱۳ (۳) :۱-۱۴.
5.       پدرام، عبدالرحیم و جلالی‌وند، عباس (1391). «روش شناسی آینده‌پژوهی»، جلد دوم مجموعه 7 جلدی کتابچه‌های مقدمه‌ای بر آینده‌پژوهی، انتشارات مؤسسه آموزش و تحقیقات صنایع دفاعی، تهران.
6.       تابع بردبار, فریبا, شفیعی سروستانی, مریم, & موسوی پور, سید روح الله. (1397). رابطه سبک‌های یادگیری و قابلیت آینده‌پژوهی با نقش واسطه‌ای خودکارآمدی پژوهشی. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 12(43):95-111.
7.       جعفری، اصغر، رحمانی، حانیه، امیری، مجتبی (1396). پیشبینی قضاوت اخلاقی در دانش‌آموزان دختر مدارس عادی و تیزهوش بر اساس ارزش‌های شخصی خانوادگی و خودپنداره. پژوهش های علوم شناختی و رفتاری، سال ششم، شماره دوم.
8.       حسینی پای چک، ماه نثار (1392). فراتحلیل رابطه‌ی بین سبک‌های یادگیری و پیشرفت تحصیلی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی.
9.       شریفی، طاهره؛ تاتاری، مریم؛ صداقت، فائزه؛ کلهر، روح‌الله؛ محمدی، امین (1398). ارتباط توانایی آینده‌پژوهی با کیفیت تجارب یادگیری دانشجویان. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، ۱۹(): 483-493.
10.    عالمی، حیات اله (1400). نقش باورهای دینی بر تعهد کارکنان از دیدگاه اسلام. پایان نامه کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی علوم انسانی، جامعةالمصطفی (ص) العالمیه، ایران.
11.    قادری، داوود، (1395) ،بررسی رابطه بین عمل به باورهای دینی، اختالل شخصیت پارانویید و دروغ‌پردازی در دانشجویان و دانش‌آموزان مهاباد . پایان نامه کارشناسی ارشد، روانشناسی عمومی، دانشگاه علامه طباطبایی
12.    کشاورزی، مهدی؛ یارمحمدیان، محمدحسین؛ نادی، محمد علی (1397).روشهای تدریس مبتنی بر توسعة آینده‌پژوهی در‌ آموزش‌عالی ایران:‌ مطالعة کیفی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 15(56): 16-29.
13.    گلگلی، سمانه (1393) ،بررسی رابطه بین عمل به باورهای دینی با رضایت زناشویی و سالمت روان زوجین مراجعه کننده به مرکز مشاوره شهر تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، مشاوره خانواده، دانشگاه علامه طباطبایی
14.    معدن دار آرانی، عباس (1397). بررسی عوامل مؤثر بر رغبت های شغلی در دانش‌آموزان دورۀ متوسطه شاخۀ نظری شهر تهران. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، 5(1): 31-47.
15.    میرزابیگی، علی (1391). خاستگاه روانی دین و ضرورت آن، رشد معلم، سال سیزدهم، شماره 1.
16.    ملکی فر، عقیل(1396). آینده‌پژوهی و آینده‌نگاری دفاعی، سمینار آینده‌پژوهی و بخش دفاعی، دانشگاه امام حسین (ع)، 1396
 
1.      Abdullah, S. A.; Bakar, R. & Othman, M. (2015). Gender Difference and Career Interest of Undergraduates: Implications for Career Choice. European Journal of Scientific Research. Vol. 26(3): 465-469.
2.      Ahmadi, M., Noudehi, M., Esmaeili, M., Sadrollahi, A. (2017). Comparing the Quality of Life between Active and Non-Active Elderly Women with an Emphasis on Physical Activity. Salmand: Iranian Journal of Ageing; 12(3):262-275
3.      Bell, W. (2011), Foundations of Futures Studies: Human Science for a New Era: Values, Objectivity, and the Good Society, London and New Brunswick: Transaction Publishers.
4.      Blumberg, B. (2000). Evaluating the Evidence that Problem-Bases Learning are SelfDirected Learners: A Review if the Literature. In D.H. Evensen and C.E. Hmelo, eds., Problem-Bases Learning: A Reasearch Prespective on Learning Interactions, Mahwah, New Jersey: Erlbaum, PP. 199-226.
5.      Borchert, M. (2002). Career choice factors of high school students (Doctoral dissertation, University of Wisconsin--Stout).
6.      Wilson, C. D., Taylor, J. A., Kowalski, S. M., & Carlson, J. (2010). The relative effects and equity of inquirybased and commonplace science teaching on students' knowledge, reasoning, and argumentation. Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 47(3), 276-301.
7.      Piko, B. F. (2023). Adolescent life satisfaction: Association with psychological, school-related, religious and socially supportive factors. Children, 10(7), 1176.
8.      Amsler, S., & Facer, K. (2017). Introduction to ‘learning the future otherwise: emerging approaches to critical anticipation in education’. Futures, 94, 1-5.
9.      Guna, B. W. K., & Yuwantiningrum, S. E. (2024). Building Morality and Ethics Through Islamic Religious Education In Schools. IJGIE (International Journal of Graduate of Islamic Education), 5(1), 14-24.
10.   Fencl, H., and K. Scheel. 2005 Engaging students. Journal of College Science Teaching, 35(1): 20-24.
11.  Hensley, L. (2013). The Influence of Gender Role and Gender Stereotyping on the Career Choice and Career Commitment Adolescents. Retrieved June 12, 2013 from World Wide Web: http://www4.samford.edu/schools/artsci/scs/hensley.html
12.  Jalil, P.A. (2006). Aprocedual Problem in Laboratory teaching: Experiment and Explain, or vice versa? Journal of Chemical Education 83(1): 159-63.
13.  Lishchinsky, O, S (2019). The relationship between principals’ perceptions of school practices and student achievement in science: The implicit ethical meaning of the TIMSS. Educational Management Administration & Leadership, 21, 1–2
14.  Martinov-Bennie, N., & Mladenovic, R. (2013). Investigation of the Impact of an Ethical Framework and an Integrated Ethics Education on Accounting Students’ Ethical Sensitivity and Judgment. Journal of Business Ethics, 127(1), 189–203. doi:10.1007/s10551-013-2007-5