فصلنامه علمی سیاست پژوهی تحول در علوم انسانی

واکاوی پدیده دالان کوتولگی در سازمان‌های دیوان‌سالار مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مهدی عبدالحمید 1
محمد عبدالحسین زاده 1
یاسین شمشادی 2

1 گروه مهندسی پیشرفت، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

چکیده
پدیده «دالان کوتولگی» به‌عنوان یک سازوکار پنهان و فرسایشی در سازمان‌های دیوان‌سالار، بیانگر چرخه‌ای معیوب از بازتولید مدیران کم‌صلاحیت و کارکنان غیرتوانمند، توسط مدیران ناکارآمد است که از طریق کاربست ابزارهای نامتناسب با کرامت انسانی در سازمان، عملاً منجر به انسداد شایسته‌سالاری و تثبیت ناتوانی نهادی در سازمان‌ها می‌شوند. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از روش نظریه داده‌بنیاد و رویکرد استراوس و کوربین، سازوکار شکل‌گیری، تداوم و بازتولید این پدیده در سازمان‌های دیوان‌سالار را واکاوی کرده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 12 نفر از خبرگان گردآوری و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. نتایج پژوهش منجر به شناسایی پنج مقوله اصلی شامل: شرایط علی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها شد. در این میان، «دالان کوتولگی» به‌عنوان پدیده محوری در تعامل با شرایط ساختاری و فرهنگی سازمان، در قالب یک چرخه خودتقویت‌گر عمل می‌کند. یافته‌ها حاکی از آن است که سلطه فرهنگ مریدی‌مرادی، سیاست‌زدگی اداری، عدم شفافیت در مسیرهای رشد شغلی و فقدان نظام‌های ارزیابی عملکرد، زمینه مناسبی برای ظهور و گسترش این پدیده فراهم می‌آورند. اصلاح ساختار ارزیابی عملکرد و تقویت فرهنگ شفافیت و شایسته‌سالاری به‌عنوان راهکارهای محوری برای مقابله با این پدیده پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها

دالان کوتولگی
دیوان‌سالاری
کوتوله‌پروری
شایسته‌سالاری
منابع انسانی بخش عمومی

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما