بررسی تطبیقی سوره «والعصر» در تفسیر المیزان و تفسیر خواجه نصیر الدین طوسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانشجوی دکتری، علوم قرآن و حدیث، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

چکیده
سوره والعصر یکصد و سومین سوره قرآن می باشد که در سه آیه مفاهیم و مطالب عظیمی را بیان نموده است از بررسی تفسیر سوره والعصر طباطبایی و خواجه نصیرالدین طوسی به دست می آید که خواجه بهتر از متنِ سوره والعصر پرده برداشته است و علامه طباطبایی بنا بر عللی که در متن مقاله بدان پرداخته می شود متن را منسجم تفسیر ننموده اند . در این پژوهش به شیوه ی تحلیلی - توصیفی نظر خواجه نصیرالدین طوسی و المیزان در خصوص سوره والعصر واکاوی گردیده است و آنچه از این پژوهش به دست می آید اینست که خواجه از تواصی های دوگانه سخن می گوید و قائل به عام و خاص نیست اما طباطبایی از یگانگی تواصی ها و عام و خاص سخن می گوید و معتقد است هر دو تواصی در سوره والعصر به یک معنا می باشد و همچنین قائل به عام و خاص می باشد و در نهایت از بررسی تطبیقی نظرات این دو مفسر بدین نتیجه می رسیم.خواجه بهتر و منسجم تر پرده از مراد متن برداشته است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم
نهج البلاغه
1.      آملی سید حیدر   تفسیر المحیط الأعظم، 7جلد، سازمان چاپ وانتشارات وزارت ارشاد اسلامى - تهران، چاپ: سوم، 1422 ق.ج4ص132
2.      آملی، سید حیدر  ، أنوار الحقیقة و أطوار الطریقة و أسرار الشریعة، 1جلد، نور على نور - قم، چاپ: اول، 1382.النص ، 
3.      ابن فارس، احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغة، 6جلد، مکتب الاعلام الاسلامی - قم، چاپ: اول، 1404 ه.ق.ج2ص182
4.      ابن درید، محمد بن حسن، جمهرة اللغة، 3جلد، دار العلم للملایین - بیروت، چاپ: اول، 1988 م.ج1ص584
5.      ازهرى، محمد بن احمد، تهذیب اللغة، 15جلد، دار احیاء التراث العربی - بیروت، چاپ: اول، 1421 ه.ق.ج7ص76
6.      باقری،خسرو، نگاهی دوباره به تربیت اسلامی «کاوشی برای تدوین چهارچوب نظری تربیت اسلامی» چاپ اول 
7.      جوهرى، اسماعیل بن حماد، الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة، 6جلد، دار العلم للملایین - بیروت، چاپ: اول، 1376 ه.ق.ج2ص645
8.      چاید ستر،دیوید، شور جاودانگی، ترجمه غلامحسین توکلی ، انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب
9.      چالمرز ،آلن.اف.،چیستی علم :درآمدی بر مکاتب علم شناسی فلسفی ،مترجم:دکتر سعید زیبا کلام (دانشیار دانشگاه تهران)
10.   حسن زاده آملی، حسن، مآثر آثار،تدوین صمدی آملی، چاپ اول نشر الف.لام.میم
11.   حسن زاده آملی ،حسن، هزار و یک کلمه ج3ص75
12.   حسن زاده آملی ،رساله ی فارسی «انه الحق»
13.   حسن زاده آملى، انسان کامل از دیدگاه نهج البلاغه، 1جلد، الف لام میم - تهران، چاپ: اول،
14.   حسینى طهرانى، محمدحسین، رساله لب اللباب به ضمیمه مصاحبات علامه سید محمد حسین طباطبائى (طبع جدید)، 1جلد، بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم) - ایران
15.   راغب اصفهانى، حسین بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن، 1جلد، دار القلم - بیروت، چاپ: اول، 1412 ه.ق.ص281
16.   روح الله الموسوی الخمینی ،شرح جنود عقل و جهل و
17.   شیبانى، اسحاق بن مرار، کتاب الجیم، 3جلد، الهیئه العامه لشئون المطابع الامیریه - قاهره، چاپ: اول، 1975 م.ج1ص226
18.   صاحب، اسماعیل بن عباد، المحیط فى اللغة، 11جلد، عالم الکتب - بیروت، چاپ: اول، 1414 ه.ق.ج4ص260
19.   حسن زاده آملی ،حسن ،هزار و یک کلمه ،ج3ص69
20.   طباطبایى، محمدحسین، ترجمه تفسیر المیزان، 20جلد، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامى - ایران - قم، چاپ: 5، 1374 ه.ش. 
21.   طباطبایى، محمدحسین، مجموعة رسائل العلامة الطباطبائى، 1جلد، باقیات - ایران - قم، چاپ: 1، 1428 ه.ق
22.   طباطبایى، محمدحسین، انسان از آغاز تا انجام، 1جلد، بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم) - ایران - قم، چاپ: 2، 1388 ه.ش.
23.   طبرى، محمد بن جریر، جامع البیان فى تفسیر القرآن (تفسیر الطبرى)، 30جلد، دار المعرفة - لبنان - بیروت، چاپ: 1، 1412 ه.ق.
24.   علم‏الهدى، على بن الحسین، تفسیر الشریف المرتضى المسمى ب: نفائس التأویل، 3جلد، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات - بیروت - لبنان، چاپ: 1، 1431 ه.ق. 
25.   طبرسى، فضل بن حسن، ترجمه تفسیر مجمع البیان، 27جلد، فراهانى - ایران - تهران، چاپ: 1.
26.   .فخر رازى، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، 32جلد، دار إحیاء التراث العربی - لبنان - بیروت، چاپ: 3، 1420 ه.ق
27.   فراهیدى، خلیل بن احمد، کتاب العین، 9جلد، نشر هجرت - قم، چاپ: دوم، 1409 ه.ق.
28.   منجد،محمد نورالدین، الترادف فی القرآن ( بین النظریه و التطبیق) ترجمه محمد رضا عطایی، بنیاد پژوهشهای اسلامی.مشهد
29.   نصیرالدین طوسى، محمد بن محمد، تلخیص المحصل المعروف بنقد المحصل، 1جلد، دار الأضواء - لبنان - بیروت، چاپ: 2، 1405 ه.ق.
30.   نصیرالدین طوسى، محمد بن محمد، رسایل خواجه نصیر طوسى، 1جلد، دار الأضواء - لبنان - بیروت، چاپ: 2، 1405 ه.ق. 
31.   نصر،  سید حسین معرفت و امر  قدسی،ترجمه فرزاد حاجی میرزایی ،نشر فروزان ،چاپ 1395
32.   نصر ،سید حسین، آفاق حکمت در سپهر سنت :گفتگو حامد زارع با سید حسین نصر ،نشر ققنوس