شناسایی و رتبه‌بندی موانع بکارگیری مدیریت دانش در آموزش و پرورش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شهید سپهبد پاسدار حاج قاسم سلیمانی.

2 دکتری سیاست‌گذاری عمومی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده
مدیریت دانش هر آن چیزی است که سازمان برای داشتن نحوه انجام وظایف و فعالیت‌های خود به آن نیاز دارد؛ آموزش و پرورش به عنوان یکی از مهمترین سازمان‌ها در هر نظام سیاسی است که وظیفه تربیت و آموزش اخلاقیات به عنوان با ارزش‌ترین خصوصیات فردی در جامعه بر عهده دارد. هدف این تحقیق شناسایی و رتبه‌بندی موانع بکارگیری مدیریت دانش در آموزش و پرورش می‌باشد. روش تحقیق بصورت آمیخته انجام شده است. جامعه آماری بصورت هدفمند و بر اساس جدول مورگان 82 نفر از مدیران آموزش و پرورش منطقه 4 تهران انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، در بخش کیفی مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخت بوده است. روایی و پایایی بصورت صوری و محتوایی و آلفای کرونباخ تائید شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق آزمون t تک نمونه‌ای و جهت شناسایی و رتبه‌بندی موانع از تکنیک TOPSIS استفاده شده است. یافته‌های این تحقیق نشان داد که بر اساس شاخص‌های اصلی، زیرمعیار عدم ترغیب و تشویق افراد در خلق ایده‌های جدید در فرهنگ سازمانی، عدم اختیار به افراد در تصمیم‌گیری در ساختار سازمانی، عدم انطباق شغل افراد با تحصیلات آنان در منابع انسانی، عدم کارایی سخت افزارها و شبکه‌های ارتباطی سازمانی در فناوری اطلاعات، و عدم تدوین استراتژی‌های ویژه‌ برای دانش محوری در سازمان در شاخص استراتژی و رهبری اصلی‌ترین موانع بکارگیری مدیریت دانش در آموزش و پرورش می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


ابطحی، سیدحسین و صلواتی، عادل (1385). مدیریت دانش، تهران: انتشارات پیوند نو.
ابن ابی الحدید معتزلی (1399). ترجمه شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید معتزلی (دوره بیست جلدی)، جلد بیستم، ترجمه غلامرضا لایقی، تهران: انتشارات نیستان.
آقاپیروز، علی؛ خدمتی، ابوطالب؛ شفیعی، عباس و بهشتی‌نژاد، سیدمحمود (1390). مدیریت در اسلام، چاپ دهم، ویراست سوم، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
باتمانی، فردین و توکلی، معصومه (1401). «بررسی ابعاد فرهنگ سازمانی در سازمان‌های آموزشی»، پژوهش‌های کاربردی در مدیریت و علوم انسانی، 3(6)، 74-63.
بازیاری، رویا و خسروی‌پور، بهمن (1399). «بررسی موانع فراروی کاربست نظام مدیریت دانش»، مطالعات کاربردی در علوم مدیریت و توسعه، 5(3)، 32-25.
جعفری مقدم، سعید (1385). مستندسازی تجربیات مدیران از دیدگاه مدیریت دانش، تهران: موسسه تحقیقات و آموزش مدیریت.
رضائیان، علی (1379). مدیریت رفتار سازمانی، تهران: انتشارات سمت.
رضائیان، علی (1390). مبانی سازمان و مدیریت، تهران: انتشارات سمت.
زاهدی، محمدرضا؛ اخوان، پیمان و نقدی‌خناچاه، شایان (1398). «شناسایی موانع کلیدی مدیریت دانش و درس‌آموخته‌ها در سازمان‌های پروژه‌محور نظامی»، فصلنامه مدیریت نظامی، 19(76)، 68-29.
طباطبایی، محمد؛ دانش‌فرد، کرم اله؛ تیمور نژاد، کاوه (1401). «طراحی مدل قابلیت‌سازی مدیریت دانش در سازمان‌های امدادی»، سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 6(3)، 189-175.
علمی، الهام؛ آذر، عادل؛ غفاری، فرهاد (1401). «کاربرد پویایی سیستم در ارزیابی فرایندهای مدیریت دانش برکارایی زنجیره تامین»، پژوهشنامه مدیریت اجرایی، 14(28)، 79-114.
عمید، حسن (1384). فرهنگ عمید: شامل واژه‌های فارسی و لغات عربی و اروپایی مصطلح در زبان فارسی و اصطلاحات علمی و ادبی، چاپ سی‌ام، تهران: امیرکبیر.
کاظمی، علی‌اصغر (1377). «آگاهی واژگونه»، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، (133 و 134)، 69-64.
کاملی، محمدجواد (1387). «مدیریت دانش و موانع آن در سازمان‌های دولتی (مطالعه موردی در سازمان پلیس)»، فصلنامه کاراگاه، 2(3)، 39-17.
گرایی، احسان (1401). «موانع استقرار مدیریت دانش در دستگاه‌های اجرایی استان لرستان»، فصلنامه علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 8(3)، 120-81.
مرادزاده، محمد؛ کریمی، بنیامین؛ به آذین، فرید (1385). «10 عامل موفقیت مدیریت دانش در سازمان‌ها»، نشریه تدبیر، شماره 169.
مرادی، حسن؛ و فیروزآبادی، سید حسن (1395). «دکترین و ابعاد مدیریت جهادی از دیدگاه مقام معظم رهبری(مدظله العالی)»، دو فصلنامه مطالعات قدرت نرم، 6(15)، 190-160.
ناصری، سعید؛ شهرکی‌پور، حسن؛ یادگاری، فردوس (1401). «تدوین و برازش مدل مطلوب سازمان یادگیرنده در آموزش و پرورش با تأکید بر مدیریت دانش»، پژوهش در نظام‌های آموزشی، 16(56)، 130-115.
نهاوندی، بیژن (1390). «تعیین و اولویت‌بندی معیارهای موثر بر اثربخشی مدیریت دانش در سازمان‌های تحقیقاتی ایران»، فصلنامه مدیریت فناوری اطلاعات، 3(7)، 192-169.
الوانی، سیدمهدی؛ ناطق، تهمینه؛ فراحی، محمدمهدی (1386). «نقش سرمایه‌ اجتماعی در توسعه مدیریت دانش سازمانی»، فصلنامه علوم مدیریت ایران، 2(5)، 70-35.
هاشمی، صدیقه. محمدی مقدم، یوسف. محمدی مقدم، الهام (1390). «مدیریت دانش، الزامات و چالش‌ها»، فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 6(19)، 130-101.
Chouyeh, Y. M. (2005). The Implementation Of Knowledge Management System In Taiwan’s Higher Education”, Journal Of College Teachning & Iearning, 2(1), PP. 22-42.
Davenport, T. H. (1998). Successful Knowledge Management Projects, Sloan Management Review, Vol.11, No.2.
Hislop, D. (2003). “Linking human resource management and knowledge management via commitment: a review and research agenda”, Employee Relations, Vol. 22 No. 2, pp. 122-212.
Nonaka, I. (1994). Dynamic Theory Of Organizational Knowledge Creation. In: Organization Science, Vol.2, No.1: 14 -22 .
Schermerhorn, J. R. (2002). Management, New York, Wiley.
Stoner, J. and Freeman, E. (1992). Management, Englewood Cliffs, Prentice-Hall.
Theriou, Nikolaos. Maditinos, Dimitrios. (2111). knowledge management enabler factors and firmPerformance: An empirical research of the Greek medium and large firms, Kavala Institute of Technology.
Wong, K. and E. Aspinwall (2005), “An empirical study of the important factors for knowledge-management adoption in the SME sector”, Journal of Knowledge Management, 1 (2), pp. 04-22.