بررسی تاثیر انواع سرمایه های جوانان (اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی) بر سبک زندگی سلامت محور آنان در شهر زنجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی گرایش بررسی مسایل ایران، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار علوم اجتماعی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

3 استادیار علوم اجتماعی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
پژوهش حاضر در صدد یافتن رابطه بین سبک زندگی سلامت محور و سلامت اجتماعی می‌باشد. در چارچوب نظری از نظریات بوردیو سایر نظریات مرتبط با موضوع تحقیق استفاده شده است. روش پیمایشی و از پرسشنامه به عنوان ابزار اندازه گیری استفاده شده است. جامعه آماری این تحقیق را جوانان شهر زنجان که بین سن 15 تا 29 سال بوده‌اند. حجم نمونه باستفاده از فرمول کوکران 384 نفر تعیین گردیده است. یافته‌های تحقیق نشان داده است که: متغیرهای سرمایه اجتماعی، سرمایه اقتصادی، سرمایه فرهنگی بر اساسی مدل نظری بر سبک زندگی سلامت محور جوانان موثر فرض شدند. بر اساس نتایج به دست آمده از آزمون رگرسیون از آنجایی که سطح معناداری بدست آمده برابر 0.000 بدست آمده و این عدد کمتر از 0.05 بوده بنابر این مدل رگرسیون در کل معنادر بوده است. مورد بررسی، تنها متغیر سرمایه اجتماعی تاثیر معناداری بر سبک زندگی سلامت محور نگذاشته و مابقی متغیرها تاثر معنادار بر سبک زندگی سلامت محور داشته اند. ضریب همبستگی چندگانه برابر 0.592 بوده و ضریب تعیین 0.351 بدست امده است. بر اساس ضریب تعیین، متغیرهای در مدل مانده به میزان حدود 35 درصد تغییرات سبک زندگی سلامت محور را توضیح می‌دهد. بر اساس ضرایب بتای بدست امده سرمایه اقتصادی و رضایت از زندگی با ضریب بیتای حدود 0.350 بیشترین تأثیر را بر سبک زندگی سلامت محور داشته است.

کلیدواژه‌ها


آوازه، آذر؛ جعفری، نسرین؛ سهیلا سیاهکلی، ربیع و مظلوم زاده، سعیده(1389). بررسی آگاهی، نگرش و عملکرد زنان در خصوص تغذیه و ورزش و ارتباط آن با عوامل خطر بیماری­های قلبی – عروقی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، 18(71)، 57-44.
اکبری خنجی، نظام (1382). مهاجرت و سازگاری . شیراز : نوید.
احمدی، بتول؛ فرزدی، فرانک و علی محمدی، معصومه(1387). چالش های سیاست گذاری و اجرایی سلامت زنان و راهکارهای ارتقای آن : یک رویکرد کیفی بر اساس دیدگاه صاحب نظران، پژوهشکده علوم بهداشت جهاد دانشگاهی، 1، 125-115.
ایمانی پور، معصومه؛ سادات بصام پور، شیوا و حقانی، حمید رضا(1387). رفتارهای پیشگیرانه از بیماری های قلبی و ارتباط آن با میزان آگاهی از عوامل خطر، حیات، 14(2)، 224-254
پیروی، حمید؛ حاجبی، احمد و پناغی، لیلی(1389). ارتباط بین حمایت اجتماعی و سلامت روان در دانشجویان دانشگاه تهران، تحقیقات نظام سلامت، 6(2)، 315-302.
امانی، مهدی (1379). مباحث جمعیت شناسی. تهران: سمت.
تقدیسی، محمد حسین؛ دشمنگیر، پریناز؛ دهداری، طاهره و دشمنگیر، لیلا(1391). عوامل تاثیر گذار بر سبک زندگی سالم از دیدگاه سالمندان: مطالعه­ی کیفی، سالمندی ایران، 8(27)، 235-256.
تقوی، نعمت الله(1372). مبانی جمعیت شناسی، چاپ دوم، تبریز: انتشارات نیا.
حبیبی سولا، صغری؛ نیک پور، عقیل؛ رضایی، محبوبه و حقانی، حمید(1386). بررسی ارتباط رفتارهای ارتقادهنده سلامت با سطح فعالیت های روزمره زندگی و فعالیت های روزمره زندگی با ابزار در سالمندان غرب تهران 1386، سالمندی ایران، 2(59)، 339-332.
خیرجو، اسماعیل؛ جمهدی، فرهاد؛ احدی، حسن و فرشباف مانی صفت، فرناز(1391). مقایسه سبک زندگی ارتقاء دهنده­ی سلامت در بین زنان مبتلا به آرتریت روماتوئید با زنان سالم و ارتباط آن با عوامل جمعیت شناختی، دانش و پژوهش در روان شناسی کاربردی، 13(4)، 70-61
دانش، عصمت(1389). مقایسه­ی سطح شادکامی و سطح کلی سلامت جسمی و روانی دانشجویان پسر و دختر متاهل و مجرد دانشگاه، روان شناسی کاربردی، 4(4)، 71-56.
دواس، دی . ای(1376). پیمایش در تحقیقات اجتماعی، ترجمه هوشنگ نایبی. تهران: نشرنی.
دیدارلو، علیرضا، شجاعی زاده، داوود و محمدیان، هاشم(1388). برنامه ریزی ارتقاء سلامت؛ بر اساس مدل های تغییر رفتار. تهران: آثار سبحان.
رادفر، شکوفه؛ حقانی، حمید؛ تولایی، سیدعباس؛ مدیریان، احسان و فلاحتی، مریم(1384). بررسی سلامت روانی فرزندان 18-15 ساله­ی جانبازان، طب نظامی، 7(3)، 209-203.
رشید خانی، بهرام؛ رضا زاده، آرزو؛ امیدوار، نسرین؛ هوشیار راد، آناهیتا و ستایشگر، زهره (1387). رابطه­ی الگوهای غذایی غالب با وضعیت اقتصادی – اجتماعی و جمعیتی در زنان 20 تا 50 ساله شمال تهران، علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران، 3(2)، 12-1.
رفیع پور، فرامرز (1383). کندوکاوها و پنداشته ها، تهران: شرکت سهامی انتشار.
رمضانخانی، علی؛ محمدی، گوهر؛ اکرمی، فروزان و زینلی، منوچهر(1392). بررسی آگاهی، نگرش و عملکرد سالمندان در مورد شیوه­ی زندگی سالم در دوران سالمندی در شهر تهران، بهداشت در عرصه، 1، 5-1.
زارعی پور، مراد علی؛ افتخار اردبیلی، حسن؛ اعظم، کمال و موحد، احسان(1391). وضعیت سلامت روان و ارتباط آن با رفاه خانواده در دانش آموزان پیش دانشگاهی شهرستان سلماس در سال 1389، توسعه­ی پژوهش در پرستاری و مامایی، 9(1)، 93-84.
زنجری، نسیبه(1390). مطالعه تعیین کننده های اجتماعی – روان شناختی سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت سالمندان مطالعه موردی : سالمندان شهر شیراز . پایان نامه کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی دانشگاه شیراز.
ساروخانی، باقر(1382). روش­های تحقیق در علوم اجتماعی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
ساعی، علی(1387). روش تحقیق در علوم اجتماعی با رهیافت عقلانیت انتقادی. تهران: سمت.
شعاع کاظمی، مهرانگیز و مهرآور مومنی، جاوید(1391). بررسی مقایسه ای خودکار آمدی و میزان توانمندی زنان مبتلا به سرطان پستان و زنان سالم، بیماری های پستان ایران، 5(1)، 156-176
صالحی، لیلی؛ افتخار اردبیلی، حسن؛ محمد، کاظم؛ حسین تقدیسی، محمد؛ جزایری، ابوالقاسم؛ شجاعی زاده، داوود و رشیدیان، آرش(1387).عوامل تسهیل کننده و بازدارنده­ی شیوه ی زندگی سالم در سالمندان: یک مطالعه­ی کیفی، دانشکده­ی بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، 6(2)، 57-49.
صفاری، محسن و شجاعی زاده، داوود(1387). آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت. تهران : سماط.
صادقی، معصومه؛ عقدک، پژمان؛ حیدری، رامین؛ دهقان نصیری، صدیقه؛ قاهری، رضوان؛ چراغی، مصطفی و صراف­زادگان، نضال(1390). مقایسه­ی عوامل خطر قلبی عروقی و شیوه­ی زندگی سالم زنان خانه­دار و شاغل در مناطق مرکزی ایران – برنامه قلب سالم اصفهان، یافته، 13(4)، 275-256
طل، آذر؛ توسلی، الهه؛ شریفی راد، غلامرضا و شجاعی زاده، داوود(1390). بررسی سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت و رابطه آن با کیفیت زندگی در دانشجویان مقطع کارشناسی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، تحقیقات نظام سلامت، 7(4)، 175-203
عزیزی، فریدون و عینی، الهه(1386). زنان، اشتغال، وضعیت تاهل و عوامل خطر بیماری­های غیر واگیر : یافته­هایی از مطالعه­ی قند و لیپید تهران، پایش، 7(1)، 15-11.
علی پور، احمد(1385). ارتباط حمایت اجتماعی با شاخص­های ایمنی بدن در افراد سالم: بررسی مدل تاثیر کلی، روان پزشکی و روان شناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار)، 13(3)، 139-134.
قاسمی، وحید؛ ربانی، رسول؛ ربانی خوارسگانی، علی و علیزاده اقدم، محمد باقر(1387). تعیین­کننده­های ساختاری و سرمایه­ای سبک زندگی سلامت محور، مسایل اجتماعی ایران، 16(63)، 184-202.
فلاح طاهرپذیر، ابراهیم؛ ضیغمی محمدی، شراره و فهمیدی، فرزاد(1391). درک بیماران مبتلا به بیماری قلبی و عروقی از منافع و موانع رفتارهای ارتقاء سلامتی، پرستاری قلب و عروق،  2(1)، 324-312
قنبری، شهلا؛ مجلسی، فرشته ؛ غفاری، محتشم و محمودی مجد آبادی، محمود(1390). بررسی سواد سلامت زنان باردار زیر پوشش مراکز بهداشتی درمانی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دانشور پزشکی، 19(97)، 243-225 .
کجرویک، دایان(1377). زنان در سلامت و بیماری، چاپ اول. تهران: نشر آتیه.
کرمان ساروی، فتیحه؛ منتظری، علی و بیات، معصومه(1390). مقایسه کیفیت زندگی وابسته به سلامت زنان شاغل و خانه دار، پایش، 11(1)، 116-111.
کوئن، بروس(1372). مبانی جامعه شناسی، تهران: سمت.
کیوی، ریمون و لوک وان کامپنهورد(1377). روش تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه عبدالحسین نیک گهر. تهران: توتیا.
لهسایی زاده، عبدالعلی(1385). جامعه شناسی آبادان، تهران: کیان مهر.
محمدی زیدی، عیسی؛ پاکپور، امیر؛ و محمدی زیدی، بنفشه(1390). روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، 21(1)، 113-102.
مطلق، زهرا؛ مظلومی محمود آباد، سیدسعید و ممیزی، مهدیه(1389). رفتارهای ارتقاءدهنده سلامت دانشجویان، تحقیقات علوم پزشکی زاهدان،  13(4)، 30-29.
میرزایی، محمد و قهفرخی، شمس(1388). بررسی عوامل موثر بر سلامت خود ادراک سالمندان، سالمند ایران، 3(8)، 178-198.
نبوی، سید عبدالحسین و رضادوست، کریم (1389). بررسی تاثیر حمایت اجتماعی بر سلامت عمومی سالمندان، جامعه شناسی ایران، 10(4)، 104-73.
نجیمی، آرش و معظمی گوردزی، علی(1391). سبک زندگی سالم در سالمندان شهر اصفهان : یک مطالعه­ی مقطعی، تحقیقات نظام سلامت، 8(14)، 145-162
نجفی، محمود و فولاد چنگ، محبوبه(1386). رابطه­ی خودکار آمدی و سلامت روان در دانش آموزان دبیرستانی، دانشور رفتار، 14(22)، 123-143.
نوری، علی(1386). شیوه زندگی سالم در رویکرد نوین، انجمن ارتقای سلامت و شیوه زندگی سالم، 2(5)، 156-176
نویدیان، علی؛ کرمان ساروی، فتیحه و ایمانی، محمود(1391). رابطه­ی خودکارآمدی سبک زندگی مربوط به کنترل وزن با اضافه وزن و چاقی، غدد درون ریز و متابولیسم ایران، 14(6)، 563-556.
هکاری، دیانا؛ محمد زاده، رحمت؛ خواجوی کیا، هنگامه و زارعی، سهیلا(1391). مقایسه­ی سبک زندگی زنان یائسه مبتلا به بیماری­های عروق کرونر با زنان غیر مبتلا در سال 1389-1388، علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، 22(1)، 257-289
یداالهی، پروین؛ دوازده امامی، شراره؛ برومندفر، خدیجه و فتحی زاده، ناهید(1385). ارتباط بین سبک زندگی و خصوصیات فردی - بارداری در زنان باردار، تحقیقات پرستاری و مامایی، 12(3). 82-81 .
Adams ,Marsha,H.,  Andrea,G.bowden., Debra,s.Humphrey., Linda,B. mc Adams. (2000)."Social support and health promotion lifestyles of rural women." Journal of rural nursing and health care . vol. 1, No. 1: 28 – 29.
Adham ,D .(2008)." Mental health review entering class of Medical Sciences", Journal of Ardabi University of Medical Sciences. Vol.6, No. 3 : 229-34.
Alti parmak, s., Kutiu, A.K .(2009)."  The healty lifestyle behavior of  15-49 age group women and affecting factors." Journal Turk si. Vol.8, No.5. pp: 421-426.
Andrew,G.A. (2001). "Promotion health and functioning in an aging population." British medical journal. NO.6 : 728-729.
Bandura. A. & Locke.E.A. (2003). "Negative Self- efficacy and goal revisited". Journal of Applied psychology. Vol.88,No1, PP: 87-89.
Berkman, L. F., and Glass, T. (2000). “Social Integration, Social Networks, Social Support, and Health.” In L. F. Berkman and I. Kawachi (eds.), Social Epidemiology. New York: Oxford University Press.
Beşer, A., Bahar, Z., & Büyükkaya, D. (2007). "Health promoting behaviors and factors related to lifestyle among Turkish workers and occupational health nurses’ responsibilities in their health promoting activities".