نقش نهادهای واسط در تحول دانشگاه‌ها: از تولید علم تا حل مسائل جامعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، آموزش عالی( گرایش مدیریت)، دانشگاه شهید بهشتی، ایران

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، ایران:

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، ایران

4 استادیار پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی؛ ایران

چکیده
لزوم نقش آفرینی در شرایط سخت اقتصادی، استفاده از فرصتهای بیرونی و کنش بعنوان یک بازیگر ارزش آفرین از جمله مواردی است که تحول دانشگاه و تحقق دانشگاه کارآفرین را اهمیت می بخشد. از سوی دیگر با دقت در ماموریت نهادهای واسط، به نظر میرسد نهادهای واسط در تحقق دانشگاه نسل سوم نقش به سزایی داشته باشند. این موضوع از این جهت مهم به نظر میرسد که در دهه اخیر رشد و اقبالی کم نظیر در کشور ما به مراکز رشد، شتاب دهنده ها و... داشته ایم. لذا هدف پژوهش، اکتشاف نقش نهادهای واسط در تحول دانشگاهها و تحقق دانشگاه نسل سوم انتخاب شد.این پژوهش جهت اکتشاف موقعیتهای بدیع هدفگذاری شد و از همین رو با رویکرد کیفی و به روش مطالعه موردی چندگانه انجام پذیرفت. روش جمع اوری اطلاعات در این پژوهش، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. در مصاحبه با مسئولین و فعالین نهادهای واسط، اقداماتی که نهادهای واسط انجام می دادند که نتیجه مستقیم یا غیرمستقیم آن، حرکت دانشگاه به سمت کارآفرینی بود، احصاء شدند.نقش تسهیلگری، انگیزشی، ترویجی، نقش نظری و در نهایت نقش نمادین، به‌عنوان پنج نقش اساسی نهادهای واسط در تحول دانشگاه و تحقق دانشگاه نسل سوم احصا شدند. در همین راستا فعالیت‌های عینی و اقدامات مشخص نهادهای واسطِ مورد مطالعه در رابطه با این نقشهای پنج گانه، با دقت مورد بررسی قرار گرفت. این فعالیت‌ها و اقدامات، شامل اجرای مجموعه‌ای از برنامه‌ها و طرح‌ها نظیر پیشگام، رویش و حلقه‌های راه مهندسی و همچنین راه‌اندازی نهادهای کوچک‌تری همچون کاروِژه و رایداد بوده‌اند.

کلیدواژه‌ها


1.      اسماعیلی، مرتضی؛ مهدوی، مرجان و عبدالمحمدی، محیا (۱۴۰۱). بررسی شاخص‌های مؤثر بر آموزش نوین معماری در دانشگاه‌های نسل سوم به روش دلفی (مورد مطالعه: دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه سوره)، رهپویه معماری و شهرسازی، (۲)۱، ۳۴-۲۳.
2.      اشتهاردی، مژگان؛ عظیمی، ناصر و شاهمرادی، بهروز (۱۳۹۹). رابطه علیت بین مؤلفه‌های اقتصاد دانش‌بنیان و شاخص پیچیدگی اقتصادی، پژوهش‌های اقتصادی ایران، (۸۲)۲۵، ۲۴۲-۲۱۷.
3.      معین، محمد (۱۳۸۵). فرهنگ فارسی جیبی، گردآوری عزیزالله علیزاده، ۵۲ تهران: راه رشد.
4.      نامنی، احمد (۱۳۹۸). تبیین ویژگی‌های دورۀ گذار دانشگاه از نسل دوم به نسل سوم مطالعه موردی: یکی از دانشگاه‌های فنی-مهندسی کشور، دوفصلنامه مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی، (۱)۱۲، ۶۸-۴۷.
5.      اسماعیلی، مرتضی؛ مهدوی، مرجان و عبدالمحمدی، محیا (۱۴۰۱). بررسی شاخص‌های مؤثر بر آموزش نوین معماری در دانشگاه‌های نسل سوم به روش دلفی (مورد مطالعه: دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه سوره)، رهپویه معماری و شهرسازی، (۲)۱، ۳۴-۲۳.
6.      فولادی، محمد و حسن‌پور، مریم (۱۳۹۴). نقش نماد و نمادگرایی در زندگی بشر؛ تحلیلی جامعه‌شناختی، معرفت فرهنگی اجتماعی، ۲۴، ۱۵۲-۱۳۳.
7.      مهدی، مهدی؛ حسینی‌داورانی، ‌سیدمهدی و فیروزآبادی، مرتضی (۱۳۹۷). سازوکارهای تأمین مالی دانشگاه‌ها، بررسی موردی دانشگاه‌های کشور آلمان، تحلیل مالی، (۳)۲، ۳۶-۲۷.
8.      میگون پوری، محمدرضا؛ عربیون، ابولقاسم؛ پوربصیر، محمدمهدی و مبینی دهکردی، علی (۱۳۹۸). طراحی اکوسیستم کارآفرینی پردیس دانشگاهی با رویکرد مدلسازی ساختاری-تفسیری، فناوری آموزش، (۴)۱۳، ۹۸۰-۹۶۹.
 
1.         Armstrong, K. E. Class, L., Leidinger, K. P. Martinelli, L. & Schulze, L (2023). Overdependence in Silicon Valley on the Technology Industry, In The Strategic Management of Place at Work: Why, What, How and Where (pp. 343-356). Cham: Springer Nature Switzerland.
2.         Bessant, J. & Rush, H (1995). Building bridges for innovation: the role of consultants in technology transfer, Research policy, 24(1), 97-114.
3.         Borg, W. R. & Gall, M. D (1984). Educational research: An introduction. British Journal of Educational Studies, 32(3).
4.         Creswell, J. W (2007). Research Design: Qualitative, Quantitative and Mixed Methods Approaches, Sage.
5.         Creswell, J. W. Hanson, W. E. Clark Plano, V. L. & Morales, A (2007). Qualitative research designs: Selection and implementation, The counseling psychologist, 35(2), 236-264.
6.         Eisenhardt, K. M (1989). Building theories from case study research, Academy of management review, 14(4), 532-550.
7.         Etzkowitz, H (2022). Entrepreneurial university icon: Stanford and Silicon Valley as innovation and natural ecosystem, Industry and Higher Education, 36(4), 361-380.
8.         Ha, J.C. & Lee, J.W (2022). Realization of a Sustainable High-Performance Organization through Procedural Justice: The Dual Mediating Role of Organizational Trust and Organizational Commitment, Sustainability, 14(3), 1259.
9.         Hargadon, A. & Sutton, R. I (1997). Technology brokering and innovation in a product development firm, Administrative science quarterly, 716-749.
10.     Johnson, W. H (2007). Resources and Benefits of Intermediate Organizations Supporting Triple Helix Collaborative R&D: The Case of Precarn, Technovation, 28(8), 495-505.
11.     Klerkx, L. & Leeuwis, C (2009). Establishment and Embedding of Innovation Brokers at Different Innovation System Levels: Insights from Dutch Agricultural Sector, Technological Forecasting and Social Change, 76(6), 849-860.پ
12.     Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Beverly Hills, CA: Sage Publications.
13.     Mantel, S. J. & Rosegger, G (1987). The role of third-parties in the diffusion of innovations: a survey, Innovation: Adaptation and Growth. Elsevier, Amsterdam, 123-134.
14.     Mills, A. J., Durepos, G., & Wiebe, E (2009). Encyclopedia of case study research, Sage publications.
15.     Nakwa, K. & Zawdie, G (2012). Role of Innovation Intermediaries in Promoting the Triple Helix System in MNC-Dominated Industries in Thailand: The Case of Hard Disk Drive and Automotive Sectors, International Journal of Technology Management & Sustainable Development, 11(3), 265-283.
16.     Shenkoya, T (2021). A study of startup accelerators in Silicon Valley and some implications for Nigeria, African Journal of Science, Technology, Innovation and Development, 13(3), 303-314.
17.     Stake, R. E (2013). Multiple case study analysis, Guilford press.
18.     Valencia-Arias, A., Arango-Botero, D., & Sánchez-Torres, J. A. (2022). Promoting entrepreneurship based on university students' perceptions of entrepreneurial attitude, university environment, entrepreneurial culture and entrepreneurial training. Higher Education, Skills and Work-Based Learning, 12(2), 328-345.
19.     Willig, C. & Rogers, W. S. (Eds.) (2017). The SAGE handbook of qualitative research in psychology, Sage.
20.     Yin, R. K (2009). Case study research: Design and methods, Canadian Journal of Program Evaluation, 30(1).