تلفیق هوش مصنوعی و برنامه‌ریزی منابع انسانی در سازمان‌های دولتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

2 استادیار گروه مدیریت دولتی و خط مشی گذاری عمومی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی،تهران،ایران

3 استادیار گروه مدیریت دولتی و خط مشی گذاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی،تهران ،ایران

چکیده
پیشرفت‌های فناوری هوش مصنوعی، پتانسیل تحول چشمگیری در برنامه‌ریزی منابع انسانی ایجاد کرده است. با این حال، تلفیق مؤثر این فناوری با سیستم‌های برنامه‌ریزی در سازمان‌های دولتی با چالش‌های ساختاری و بومی روبرو است. این پژوهش با هدف طراحی الگویی برای تلفیق هوش مصنوعی در برنامه‌ریزی منابع انسانی و با مطالعه موردی بنیاد شهید استان تهران انجام شد. این تحقیق از رویکرد آمیخته اکتشافی بهره می‌گیرد. در مرحله کیفی، با تحلیل مضمون 16 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با کارشناسان، ابعاد و مؤلفه‌های کلیدی استخراج شد. در مرحله کمی، با مدلسازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) بر روی 63 پرسشنامه از مدیران و متخصصان، مدل نهایی اعتبارسنجی گردید. یافته‌ها شش بعد اصلی مدل را شناسایی کردند: 1) مدیریت داده و کیفیت اطلاعات، 2) سیاست‌ها و آمادگی سازمانی، 3) ملاحظات اخلاقی، قانونی و حریم خصوصی، 4) فرایندهای مدیریت منابع انسانی، 5) قابلیت‌های فناوری هوش مصنوعی، و 6) چالش‌ها و موانع. روابط میان این ابعاد معنادار بوده و برازش مطلوب مدل با شاخص‌های GOF=0.663 و SRMR=0.015 تأیید شد. این مدل، با تأکید بر تلفیق هوش انسانی و مصنوعی و لحاظ کردن عوامل فرهنگی-قانونی خاص ، به مدیران سازمان‌های دولتی کمک می‌کند تا با تصمیم‌گیری‌های داده‌محور، شفافیت و بهره‌وری را در برنامه‌ریزی منابع انسانی ارتقا دهند. نتایج این پژوهش، الگویی نوین و بومی برای تلفیق هوش مصنوعی در سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع انسانی سازمان‌های دولتی ارائه می‌دهد و خلأ تحقیقاتی در این حوزه را پر می‌نماید.

کلیدواژه‌ها


 
فهرست منابع؛
1.      حبیبی، آرش؛ جلال‌نیا، راحله. (۱۴۰۱). حداقل مربعات جزئی. تهران: انتشارات نارون.
2.      دهقان منشادی فاطمه، تباوار علی اصغر، قاسمی محمد. (1404). تحلیل استراتژیک توسعه مدیریت منابع انسانی مبتنی بر هوش مصنوعی. نشریه: توسعه کارآفرینی، سال:1404، دوره:18 ، شماره:2، صفحات :108-148.
3.      زارعی، محمد امین و باقری، زهرا . (1404). مدل تحول نظام آموزش و توانمندسازی منابع انسانی در سازمان‌های دولتی ایران و ارائه راهکارهای مناسب (مطالعه موردی: وزارت آموزش و پرورش). فصلنامه علمی سیاست پژوهی تحول در علوم انسانی، 4(1), 29-61.
4.      سیدجوادین، سیدرضا. (۱۴۰۳). مدیریت منابع انسانی (ویرایش جدید). تهران: انتشارات سمت.
5.     صالحی، وحید و سعیدی، ,محمدرضا . (1404). تبیین رابطه‌ی تحول در علوم انسانی و توسعه پایدار. فصلنامه علمی سیاست پژوهی تحول در علوم انسانی, 4(1)، 63-94.
6.      فتحعلی بیگی، روانه،  ابطحی، معصومه السادات و مقامی، حمیدرضا . (1404). ظرفیت های هوش مصنوعی و مزایا و چالش های آن در آموزش ضمن خدمت معلمان. فصلنامه علمی سیاست پژوهی تحول در علوم انسانی, 4(2), 113-132.
7.      گزارش منابع انسانی بنیاد شهید. (۱۴۰۱). گزارش سالانه منابع انسانی بنیاد شهید استان تهران.
8.      گزارش منابع انسانی بنیاد شهید. (۱۴۰۲). گزارش سالانه منابع انسانی بنیاد شهید استان تهران.
 
1.          Asodia, A. (2024). AI-driven recruitment strategies. International Journal of Human Resource Management, 35(4), 567-589.
2.          Augustine, A., et al. (2023). Human resource management in dynamic environments. Journal of Management Studies, 60(2), 150-175.
3.          Ballyan, V. (2024). Artificial Intelligence in Human Resource Management. LWRN Studio.
4.          Bankins, S. (2021). The ethical use of artificial intelligence in human resource management: a decision-making framework. Ethics and Information Technology, 23(4), 755-768. https://doi.org/10.1007/s10676-021-09619-6
5.          Campos Garcia, J., et al. (2023). AI and big data in HRM. Journal of Business Research, 145, 200-215.
6.          Damjanovic, D., et al. (2023). Workforce shortages in public sector. Public Administration Review, 83(3), 456-472.
7.          Eubanks, B. (2022). Artificial intelligence for HR: Use AI to support and develop a successful workforce. Kogan Page.
8.          Galioreo, G., et al. (2024). Strategic HRP in complex organizations. Human Resource Management Journal, 34(1), 112-130.
9.          Guioti, G. (2024). Transparency in public sector HRM. Public Management Review, 26(2), 234-250.
10.      Haas, H. (2022). Humanization of AI in workforce planning. Journal of Organizational Behavior, 43(5), 789-805.
11.      Hariantoo, H. (2024). AI models for governmental HRP. Government Information Quarterly, 41(1), 101-118.
12.      Hunkenschroer, L. A. (2022). Ethical perspectives on the use of artificial intelligence in hiring. Munich Technical University. Retrieved from: https://mediatum.ub.tum.de/doc/1659502/1659502.pdf
13.      Ido, I. (2023). Skill shortages in digital era. Labor Economics, 78, 102-120.
14.      Kamboya, K., & Kamboya, K. (2023). Technological drivers in HRP. Technology in Society, 72, 102-115.
15.      Konovalova, V., Mitrofanova, E., Mitrofanova, A., & Gevorgyan, R. (2022). The impact of artificial intelligence on human resources management strategy: Opportunities for the humanisation and risks. WISDOM, 2(1), 1-15. https://doi.org/10.24234/wisdom.v2i1.763
16.      Korzyński, P., Kim, S., & Egan, T. (2024). Bridging human resource development processes through generative artificial intelligence. Human Resource Development Quarterly, 35(1), 45-62. https://doi.org/10.1002/hrdq.21551
17.      Martínez-Moreno, M. Á., & González-Carrasco, M. (Eds.). (2021). Handbook of research on artificial intelligence in human resource management. IGI Global.
18.      Miller, T. (2021). The new world of human resources and employment: How artificial intelligence and process redesign is driving dramatic change. Business Expert Press.
19.      Misao, M. (2023). Modern approaches to public sector HRP. International Public Management Journal, 26(4), 567-584.
20.      Pandey, P. (2024). Challenges in environmental adaptation for HRP. Journal of Environmental Management, 345, 118-135.
21.      Serviso, S. (2023). Forecasting workforce demand. Forecasting Journal, 42(3), 300-315.
22.      Sharma, R. (2021). Artificial intelligence techniques in human resource management. Springer.
23.      Singh, A., & Pandey, J. (2026). Artificial intelligence applications in human resource management: it is a mixed bag!. International Journal of Productivity and Performance Management, 75(4), 1072-1091.
24.      Singhodi, S., & Anwargi, A. (2024). Novel approaches in governmental HRP. Public Policy and Administration, 39(2), 200-220.
25.      Srivastava, S., et al. (2024). AI techniques in HRM. Journal of Artificial Intelligence Research, 79, 150-170.
26.      Stone, R. J., Cox, A., Gavin, M., & Carpini, J. (2024). Human resource management. John Wiley & Sons.
27.      Stromiz, S., & Paizsa, P. (2022). Environmental and organizational factors in AI integration. Organizational Dynamics, 51(4), 100-115.
28.      Suboliva, S. (2024). Optimization of recruitment processes. Recruitment Quarterly, 28(1), 45-60.
29.      Suchipto, S. (2024). AI in employee training. Training and Development Journal, 78(2), 120-135.
30.      Suhairi, S., et al. (2023). HRP in complex organizations. Asia Pacific Journal of Management, 40(3), 900-920.
31.      Thin, T., et al. (2023). Legal changes impacting HRP. Legal Studies, 43(1), 50-65.
32.      Vafi, V., & Deka, D. (2024). Adapting HRP processes with AI. Process Management Review, 30(4), 400-415.
33.      Zeng, D., & Zhang, L. (2021). The adoption and effect of artificial intelligence on human resources management. Edward Elgar Publishing.
 
34.